TonyHax i FreePSXBoot – dwa softmody dla pierwszego PlayStation
W 2021 roku na scenie retro pojawił się TonyHax – sprytny exploit, który pozwolił na uruchamianie kopii zapasowych gier oraz tytułów z innych regionów na niezmodowanych konsolach PlayStation. Początkowo potrzebna była do tego karta pamięci z nagranym exploitem oraz konkretna gra, pełniąca rolę furtki do obejścia zabezpieczeń. Nazwa projektu nie jest przypadkowa – pierwsze obsługiwane tytuły pochodziły z serii Tony Hawk’s Pro Skater (części od 2 do 4).
Dziś TonyHax przeszedł sporą ewolucję. Do jego uruchomienia nie potrzeba już żadnej gry – wystarczy karta pamięci z odpowiednim plikiem. W międzyczasie pojawił się również drugi softmod dla PSX-a – FreePSXBoot. W tym wpisie przetestuję oba rozwiązania i pokażę, dlaczego warto się nimi zainteresować.
Dlaczego softmod zamiast chipa w PSX?
Wielu posiadaczy pierwszego PlayStation może zastanawiać się, dlaczego warto korzystać z rozwiązań typu softmod, skoro od lat istnieje możliwość przerobienia konsoli poprzez instalację chipa. Różnica tkwi jednak w sposobie działania i wpływie na sam sprzęt. Softmod oferuje kilka istotnych zalet, które w niektórych sytuacjach sprawiają, że jest lepszym wyborem.
Brak konieczności lutowania
Instalacja chipa wymaga ingerencji w płytę główną konsoli, co wiąże się z ryzykiem jej uszkodzenia, zwłaszcza jeśli osoba wykonująca modyfikację nie ma dużego doświadczenia w lutowaniu elementów SMD. Softmod działa wyłącznie programowo, dzięki czemu eliminuje ryzyko trwałych uszkodzeń elektroniki.
Zachowanie oryginalnego stanu konsoli
Dla kolekcjonerów i miłośników sprzętu w stanie fabrycznym ogromne znaczenie ma brak jakiejkolwiek ingerencji w konstrukcję urządzenia. Wiele egzemplarzy zachowało oryginalne plomby producenta, a ich zerwanie obniża wartość kolekcjonerską. Softmod pozwala uruchamiać dodatkowe funkcje bez konieczności otwierania obudowy czy modyfikowania wnętrza konsoli.
Obsługa gier z innych regionów
Kolejnym atutem softmodów jest możliwość uruchamiania gier w formacie NTSC lub NTSC-J na europejskich modelach PAL bez konieczności stosowania chipa. To szczególnie istotne dla osób kolekcjonujących importy z Japonii czy Stanów Zjednoczonych, które często oferują tytuły niedostępne w Europie lub różniące się zawartością od wersji regionalnych.
FreePSXBoot i TonyHax – co będzie potrzebne?
Do instalacji FreePSXBoot lub TonyHax nie potrzeba specjalistycznego sprzętu, jednak konieczne jest przygotowanie kilku elementów, które umożliwią poprawne przeprowadzenie całego procesu. Ich dobór i stan techniczny mają duże znaczenie dla późniejszego działania exploita, dlatego warto zadbać o odpowiednie przygotowanie.
Konsola PlayStation lub PSOne
Oba exploity działają na większości modeli pierwszego PlayStation, w tym również na wersjach PSOne. Ważne jest jednak, aby dobrać właściwy plik obrazu karty pamięci do wersji BIOS-u znajdującego się w danym modelu – od tego zależy skuteczność uruchamiania.
Czysta karta pamięci
Instalacja exploita całkowicie nadpisuje zawartość karty pamięci. Nie wolno więc używać tej, na której przechowywane są stany gier – zostaną one bezpowrotnie usunięte. Najlepiej wykorzystać nową lub nieużywaną wcześniej kartę pamięci przeznaczoną dla PSX-a. W moim przypadku są to karty Joytech, które sprawdzają się w tego typu instalacjach. Jeśli ktoś chce zachować swoje dotychczasowe zapisy, warto przed rozpoczęciem procedury wykonać ich kopię zapasową.
Konsola PlayStation 2 z FreeMcBoot lub Funtuna
PS2 jest w tym procesie niezbędne jako narzędzie pośrednie do wgrania exploita na kartę pamięci PSX-a. FreeMcBoot lub jego wersja Funtuna umożliwiają uruchamianie aplikacji homebrew, w tym programu Memory Card Annihilator.
Aplikacja Memory Card Annihilator
To narzędzie pozwala w pełni zarządzać zawartością kart pamięci – od ich formatowania, przez kopiowanie, aż po przywracanie obrazu pamięci z pliku. W tym przypadku wykorzystujemy je do nagrania exploita na czystą kartę.
Pendrive o niewielkiej pojemności
Do przeniesienia plików wystarczy nawet nośnik o pojemności 512 MB. Ważne, aby był sformatowany w systemie plików FAT32, ponieważ tylko taki jest obsługiwany przez PS2 w środowisku FreeMcBoot.
Komputer z dostępem do internetu
Na komputerze pobierzemy wszystkie potrzebne pliki – obrazy exploitów, aplikację Memory Card Annihilator oraz ewentualne narzędzia pomocnicze. To także na nim przygotujemy strukturę folderów na pendrivie, tak aby PS2 mogło poprawnie odczytać pliki.
Dzięki temu zestawowi możemy w pełni samodzielnie zainstalować FreePSXBoot lub TonyHax, bez konieczności ingerencji w elektronikę konsoli czy posiadania specjalistycznych programatorów.
Ważne ostrzeżenie dotyczące kart pamięci przed odpaleniem FreePSXBoot i TonyHax
Sam exploit – zarówno FreePSXBoot, jak i TonyHax – jest w pełni bezpieczny dla konsoli i nie powoduje trwałych zmian w jej oprogramowaniu czy elektronice. Jednak ze względu na sposób działania, karta pamięci, na której został zainstalowany, wymaga specjalnego traktowania. Niewłaściwe jej użycie może prowadzić do utraty danych lub problemów z działaniem innych urządzeń.
Brak możliwości zapisywania gier
Karta pamięci z exploitem nie powinna być używana do przechowywania zapisów gier. Umieszczone na niej dane systemowe są niezbędne do uruchamiania exploita i każda próba zapisu stanu gry może je nadpisać, co spowoduje uszkodzenie plików i utratę funkcjonalności modyfikacji.
Potencjalne problemy na PlayStation 2
Włożenie karty z exploitem do konsoli PlayStation 2 i uruchomienie menu Browser często kończy się zawieszeniem urządzenia. Wynika to z tego, że PS2 próbuje odczytać dane w formacie nieprzewidzianym przez standardowe oprogramowanie systemowe.
Trudności w usuwaniu exploita
Aplikacja Memory Card Annihilator uruchomiona na PS2 może mieć problem z wykryciem karty zawierającej exploit. W takim przypadku standardowe próby formatowania lub usuwania plików mogą zakończyć się niepowodzeniem.
Najprostsza metoda formatowania
Jeśli zachodzi potrzeba przywrócenia karty do stanu fabrycznego, najskuteczniejszym rozwiązaniem jest użycie innej karty pamięci z FreePSXBoot, na której znajdują się narzędzia do formatowania. Dzięki temu można w prosty sposób skasować dane exploita i ponownie wykorzystać kartę w tradycyjny sposób.
Rekomendowane umiejscowienie karty
Twórcy projektu zalecają umieszczanie karty z exploitem w drugim slocie konsoli. Pozwala to na wygodne uruchamianie modyfikacji przy jednoczesnym korzystaniu z pierwszego slotu do przechowywania standardowych zapisów gier. W praktyce rozwiązanie to minimalizuje ryzyko przypadkowego nadpisania danych exploita.
