Czym jest ciekły metal w PS5 i dlaczego ma znaczenie?
PlayStation 5 to pierwsza konsola Sony, w której zastosowano ciekły metal jako materiał termoprzewodzący. Ten element budzi spore zainteresowanie, ponieważ różni się od tradycyjnych past termicznych, które były stosowane w poprzednich generacjach (PS4, PS4 Pro). Dlaczego Sony zdecydowało się na tak zaawansowane rozwiązanie? Jak działa ciekły metal i jakie są jego zalety oraz wady? W tym artykule wszystko wyjaśniamy.
Dlaczego Sony użyło ciekłego metalu w PS5?
PlayStation 5 to konsola zaprojektowana z myślą o ogromnej mocy obliczeniowej i bardzo wymagających grach nowej generacji. Sercem urządzenia jest zaawansowany układ APU (Accelerated Processing Unit), który łączy w sobie procesor (CPU) i kartę graficzną (GPU) w jednej strukturze krzemowej. To rozwiązanie, choć bardzo wydajne, generuje wyjątkowo dużo ciepła na niewielkiej powierzchni. W takich warunkach tradycyjna pasta termoprzewodząca – nawet ta z najwyższej półki – szybko przestaje być wystarczająca. I właśnie dlatego Sony postawiło na ciekły metal (liquid metal) – materiał o dużo lepszych właściwościach przewodzenia ciepła.
Ciekły metal – technologia znana z komputerów high-end
Ciekły metal, stosowany wcześniej głównie przez entuzjastów komputerowego overclockingu, został w PS5 użyty fabrycznie – co jest absolutnym przełomem w świecie konsol. Sony opracowało specjalny system dozowania i zabezpieczania tego materiału, by jego stosowanie było bezpieczne i trwałe w długim okresie. To rozwiązanie wymagało wieloletnich testów i precyzyjnej inżynierii – ale efekty są bardzo odczuwalne.
Główne zalety zastosowania ciekłego metalu w PS5
- Wyjątkowo wysoka przewodność cieplna – ciekły metal potrafi przewodzić ciepło z wydajnością na poziomie nawet 70–80 W/mK, co jest kilkukrotnie lepszym wynikiem niż w przypadku past termicznych (zwykle 4–10 W/mK).
- Niższe temperatury pracy APU – dzięki lepszemu odprowadzaniu ciepła procesor działa w niższych temperaturach, co poprawia stabilność działania całej konsoli i zmniejsza ryzyko thermal throttlingu (obniżania taktowania z powodu przegrzewania).
- Cichsza praca wentylatora – chłodniejszy układ APU oznacza, że wentylator rzadziej wchodzi na wyższe obroty, co przekłada się na komfort grania i mniejsze zużycie podzespołów.
- Zwiększenie żywotności konsoli – stałe, wysokie temperatury są jedną z głównych przyczyn degradacji elementów elektronicznych. Lepsze chłodzenie zmniejsza ryzyko uszkodzeń mostka APU, kondensatorów, laminatu płyty głównej i lutów (w tym podatnych na tzw. cold joints).
Ale uwaga – ciekły metal wymaga regularnego serwisu
Choć ciekły metal ma ogromne zalety, nie jest materiałem bezobsługowym. Z czasem może:
- ulegać utlenianiu (zwłaszcza przy kontakcie z aluminium),
- zmieniać swoje właściwości przewodzące,
- rozpływać się na boki, jeśli nie zostanie odpowiednio zabezpieczony.
Dlatego konserwacja układu chłodzenia w PS5 powinna być przeprowadzana co 1,5–2 lata, a najlepiej – w profesjonalnym serwisie, który zastosuje odpowiednie techniki zabezpieczenia ciekłego metalu i oczyści wnętrze konsoli z kurzu oraz resztek starego materiału.
Zastosowanie ciekłego metalu w PlayStation 5 to świadoma decyzja inżynierów Sony, mająca na celu poprawę wydajności, kultury pracy i żywotności całej konsoli. To jedno z najbardziej innowacyjnych rozwiązań chłodzenia w historii konsol domowych, ale też technologia wymagająca regularnej obsługi. Jeśli zależy Ci na długowieczności Twojej PS5, zadbaj o czyszczenie konsoli i wymianę ciekłego metalu – najlepiej w Game‑Box Serwis, gdzie wykonujemy taką usługę z zachowaniem wszystkich norm bezpieczeństwa.
Jak działa ciekły metal w PS5?
Ciekły metal to specjalna mieszanka metali, najczęściej galu, indu i cyny, która w temperaturze pokojowej pozostaje w stanie płynnym. W przeciwieństwie do tradycyjnych past termoprzewodzących, nie jest to substancja półstała czy smar, lecz przewodzący cieczometaliczny stop, który doskonale przylega do powierzchni i efektywnie przenosi ciepło.
W przypadku PlayStation 5, ciekły metal został zastosowany bezpośrednio między układem APU (czyli scalonym procesorem łączącym CPU i GPU) a miedzianą podstawą radiatora. To właśnie ten element odpowiada za przekazywanie ogromnych ilości ciepła z rdzenia do systemu chłodzenia.
Dlaczego ciekły metal, a nie pasta?
Tradycyjne pasty termoprzewodzące – nawet te z najwyższej półki – mają przewodność cieplną na poziomie 5–12 W/mK. Tymczasem ciekły metal osiąga wartość nawet ~73 W/mK, co czyni go jednym z najbardziej wydajnych materiałów chłodzących dostępnych na rynku. To ponad sześciokrotnie lepszy wynik, co bezpośrednio przekłada się na niższe temperatury pracy procesora.
Jakie są praktyczne efekty?
Dzięki zastosowaniu ciekłego metalu:
- ciepło jest odprowadzane znacznie szybciej i nie zalega na powierzchni układu APU,
- konsola utrzymuje niższe temperatury nawet pod dużym obciążeniem, np. w grach typu open-world działających w 60 klatkach na sekundę,
- wentylator pracuje ciszej, ponieważ nie musi stale działać na najwyższych obrotach,
- ogólna stabilność i kultura pracy PS5 jest zauważalnie lepsza niż w poprzednich generacjach konsol.
Dodatkowe zabezpieczenia
Ciekły metal może być korozyjny w kontakcie z niektórymi metalami (zwłaszcza aluminium), a jego płynna forma niesie ryzyko rozlania się na inne elementy. Sony zastosowało więc specjalne izolacyjne barierki, uszczelnienia i precyzyjne nałożenie materiału, by zapewnić maksymalne bezpieczeństwo i niezawodność.
Technologia wymagająca serwisu
Choć ciekły metal zapewnia wyższą wydajność chłodzenia, z czasem może ulec degradacji – utlenia się, traci właściwości, tworzą się wżery na APU. Dlatego właśnie co 1,5–2 lata warto wymienić ciekły metal na nowy, aby konsola zachowała wysoką kulturę pracy i chroniła układ APU przed przegrzaniem. Zmniejszając ryzyko awarii i drogiej naprawy PS5
Zalety zastosowania ciekłego metalu w PS5
Zastosowanie ciekłego metalu zamiast klasycznej pasty termoprzewodzącej to jedna z najważniejszych innowacji konstrukcyjnych w PlayStation 5. To nie tylko chwyt marketingowy – ta decyzja Sony realnie wpływa na wydajność, stabilność i żywotność konsoli.
Niższe temperatury pracy procesora
Najważniejszą korzyścią jest obniżenie temperatury układu APU nawet o 10–15°C w porównaniu do najlepszych past termicznych. W praktyce oznacza to, że procesor PS5 – odpowiedzialny jednocześnie za grafikę i obliczenia – pracuje w znacznie bardziej komfortowych warunkach termicznych, nawet podczas wielogodzinnych sesji gamingowych w trybie 4K lub Performance 60 FPS.
Cichsza praca wentylatora
Niższa temperatura procesora sprawia, że wentylator nie musi pracować z pełną mocą, aby schłodzić układ. Dzięki temu PS5 działa ciszej – nie słyszysz uciążliwego szumu, a konsola nie przypomina odkurzacza w krytycznych momentach rozgrywki. To ogromna zaleta, zwłaszcza dla graczy ceniących immersję i ciszę podczas grania.
Większa stabilność i brak throttlingu
Wysoka temperatura prowadzi do zjawiska throttlingu, czyli automatycznego spowalniania procesora w celu uniknięcia przegrzania. Dzięki zastosowaniu ciekłego metalu, PS5 utrzymuje pełną wydajność nawet w długich sesjach – bez nagłych spadków FPS, przycięć czy pogorszenia płynności animacji. Ma to ogromne znaczenie w dynamicznych grach, takich jak Spider-Man 2, Horizon Forbidden West czy Call of Duty Warzone.
Wydłużenie żywotności podzespołów
W sytuacji, gdy wieloletnia eksploatacja lub przegrzewanie spowodują już uszkodzenia połączeń lutowanych pod układami BGA, sam zabieg wymiany ciekłego metalu czy past termoprzewodzących nie wystarczy. Wtedy konieczne może być wykonanie reballingu PS5, czyli ponownego przelutowania układu APU lub pamięci RAM z użyciem nowych kulek lutowniczych. Zabieg ten pozwala przywrócić pełny kontakt elektryczny między układem a płytą główną i często stanowi jedyną skuteczną metodę naprawy w przypadku objawów takich jak BLOD (Blue Light of Death), brak obrazu czy samoczynne restarty konsoli.
Reballing PlayStation 5
Reballing w PS5 wymaga specjalistycznej stacji lutowniczej, precyzyjnej kontroli temperatury oraz doświadczenia serwisanta – jest to operacja znacznie bardziej skomplikowana niż standardowa konserwacja chłodzenia. W profesjonalnym serwisie łączy się ją zazwyczaj z gruntownym czyszczeniem układu chłodzenia i wymianą ciekłego metalu, aby nowo przelutowany układ pracował w możliwie najlepszych warunkach termicznych. Dzięki temu zyskujemy nie tylko sprawną konsolę, ale też przedłużamy jej żywotność na kolejne lata.
Przyszłościowe rozwiązanie – ale wymagające konserwacji
Choć ciekły metal to rozwiązanie nowoczesne i wydajne, wymaga odpowiedniego serwisowania. Po 1,5–2 latach użytkowania materiał może się utlenić, przemieścić lub zanieczyścić, co prowadzi do pogorszenia właściwości termicznych. Dlatego tak ważne jest, aby regularnie:
- czyścić radiator i układ chłodzenia,
- wymieniać ciekły metal na nowy,
- kontrolować stan techniczny układu APU.
Zabiegi te powinny być wykonywane wyłącznie przez profesjonalny serwis, ponieważ ciekły metal przewodzi prąd i może spowodować zwarcie w przypadku nieprawidłowego nałożenia.
Wady ciekłego metalu w PS5 – o czym trzeba pamiętać?
Choć ciekły metal to jedno z najbardziej zaawansowanych rozwiązań chłodzenia stosowanych w konsolach, nie jest pozbawiony wad. Jego skuteczność termiczna idzie w parze z potencjalnym ryzykiem, szczególnie gdy konsola jest eksploatowana latami bez serwisowania lub gdy dojdzie do jakiegokolwiek błędu w aplikacji.
1. Przewodność elektryczna – największe zagrożenie
W przeciwieństwie do klasycznych past termoprzewodzących, ciekły metal przewodzi prąd. Oznacza to, że nawet niewielka ilość, która wydostanie się poza strefę styku procesora z radiatorem, może doprowadzić do zwarcia. Rozlanie ciekłego metalu na elementy SMD, ścieżki płyty głównej lub okolice sekcji zasilania może skutkować trwałym uszkodzeniem elektroniki i nieodwracalnym uszkodzeniem konsoli.
Sony fabrycznie stosuje specjalne uszczelnienie wokół procesora (tzw. IHS) – jednak z biegiem lat i w wyniku naturalnych cykli grzania i chłodzenia, bariera ochronna może ulec osłabieniu, co zwiększa ryzyko wycieku.
2. Przemieszczanie się materiału
Ciekły metal – jako substancja płynna – może się przemieścić pod wpływem wstrząsów, przegrzania, nieprawidłowej pozycji transportowej lub wadliwego montażu. Takie zjawisko jest rzadkie, ale możliwe – szczególnie w starszych egzemplarzach PS5 lub w konsolach, które były wielokrotnie rozbierane i składane bez dokładnej kontroli stanu ciekłego metalu.
3. Starzenie się materiału i utlenianie
Chociaż ciekły metal ma znacznie dłuższą żywotność niż klasyczne pasty, to nie jest rozwiązaniem wiecznym. Po 2–3 latach jego struktura może zacząć się utleniać, a powierzchnia kontaktu z miedzią lub niklem może ulec degradacji. Efekty uboczne to m.in.:
- pogorszenie przewodnictwa cieplnego,
- wzrost temperatury APU,
- częstsze i głośniejsze uruchamianie wentylatora,
- spadek wydajności konsoli w trybach Performance.
4. Wysokie wymagania serwisowe
Ze względu na swoje właściwości fizyczne, ciekły metal wymaga dużej precyzji przy aplikacji i demontażu. Nieumiejętna próba wymiany lub czyszczenia może skończyć się poważnym uszkodzeniem płyty głównej. Z tego powodu wymiana ciekłego metalu powinna być wykonywana wyłącznie przez doświadczonych serwisantów, dysponujących odpowiednim sprzętem i wiedzą.
Dlaczego warto serwisować PS5 co 2–3 lata?
Jeśli chcesz utrzymać swoją konsolę w najlepszej kondycji, regularna konserwacja ciekłego metalu jest absolutnie kluczowa. Profesjonalne czyszczenie, odtłuszczenie IHS i radiatora, precyzyjne nałożenie nowej warstwy ciekłego metalu – to wszystko przywraca pełną sprawność chłodzenia, zapobiega przegrzewaniu i chroni PS5 przed uszkodzeniami płyty głównej.
W Game‑Box Serwis:
- wykonujemy serwis PS5 z ciekłym metalem z zachowaniem pełnego bezpieczeństwa,
- używamy najwyższej jakości materiałów (np. Thermal Grizzly Conductonaut lub Honeywell PTM7950, jeśli konsola wymaga wymiany na pastę klasy premium),
- dajemy gwarancję i pełną dokumentację zdjęciową z serwisu.
Game Box Serwis
Game Box Serwis
game Box Serwis
Game Box Serwis